Diagnoza ADOS-2 zaburzeń ze spektrum autyzmu

ADOS - 2 to częściowo ustrukturyzowany, wystandaryzowany protokół obserwacji, który wykorzystuje się do diagnozy osób 
z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD). Jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej cenionych narzędzi diagnostycznych służących do rozpoznawania zaburzeń ze spektrum autyzmu na świecie. ADOS - 2 został przetłumaczony na ponad 20 języków i znalazł zastosowanie w wielu krajach Europy, obu Ameryk, Australii oraz Azji. 
Na badanie za pomocą protokołu ADOS -2 składa się szereg prób umożliwiających obserwację nieprawidłowości charakterystycznych dla osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w następujących sferach:
  • język i komunikacja,
  • wzajemność w interakcjach społecznych,
  • zabawa/wyobraźnia,
  • zachowania stereotypowe i sztywne zainteresowania,
  • inne zachowania odbiegające od normy.
ADOS-2 zawiera szereg prób prowokujących określone zachowania społeczne, które mają na celu wywołanie u osoby badanej w sposób wystandaryzowany zachowań umożliwiających obserwację funkcjonowania w czasie naturalnie przebiegającej interakcji.
Badania, które przeprowadzono w trakcie polskiej standaryzacji ADOS - 2 wykazały dobrą rzetelność narzędzia. Protokół ADOS-2 umożliwia ocenę zmian zachodzących podczas interwencji i umożliwia odpowiednie planowanie oddziaływań terapeutycznych. 
ADOS-2 składa się z 5 niezależnych modułów, które obejmują zestawy prób umożliwiających badane osób w różnym wieku i na różnych etapach rozwoju językowego.
Moduły:
  • MODUŁ T - dla dzieci w wieku 12-30 miesięcy, nieposługujących się mową lub używających pojedynczych słów, które potrafią samodzielnie bez niczyjej pomocy przejść co najmniej kilka kroków;
  • MODUŁ 1 - dla dzieci powyżej 31 miesiąca życia lub starszych, nieposługujących się mową lub używających jedynie pojedynczych słów;
  • MODUŁ 2 - dla dzieci w dowolnym wieku, które opanowały mowę zdaniową ale jeszcze nie mówią płynnie;
  • MODUŁ 3 - dla dzieci i młodszych nastolatków (zwykle poniżej 16 roku życia)
  • MODUŁ 4 - dla starszych nastolatków i osób dorosłych.
Badanie można powtarzać co kilkanaście miesięcy w celu monitorowania postępów terapii.
Czas badania wynosi około 40-60 minut.

W Centrum diagnozy, terapii i edukacji AUTOS diagnoza ADOS-2 obejmuje:
  • wywiad z rodzicami/ opiekunami prawnymi bądź osobą badaną w przypadku osób dorosłych,
  • badanie ADOS-2, które jest nagrywane w celu podwyższenia rzetelności diagnozy (podczas kodowania diagnosta bardzo wnikliwie analizuje nagranie tak aby nic mu nie umknęło, gdyż podczas przeprowadzania badania nie zawsze jest możliwość notowania i diagnosta powinien się skupić na prawidłowości przeprowadzania poszczególnych zadań),
  • kodowanie,
  • omówienie wyników.
W szczególnych przypadkach istnieje możliwość przeprowadzenia badania w domu osoby badanej.

Badanie ADOS-2 przeprowadza certyfikowany kliniczny diagnosta ADOS-2. W wielu placówkach badania przeprowadzają osoby bez certyfikatu, co znacząco może wpływać na rzetelność diagnozy jak również wynik może zostać zakwestionowany przez innych specjalistów (można to porównać do sytuacji, w której pacjent robi badania krwi nie u diagnosty laboratoryjnego a u osoby, która posiada sprzęt do badań). Diagnoza ADOS-2 powinna być przeprowadzana przez certyfikowanego diagnostę!